Cases

Grip op de groei in Deventer

Cases

Grip op de groei in Deventer

Deventer groeit snel, maar wil de leefkwaliteit behouden én de juiste keuzes kunnen onderbouwen. Lees hoe een digitaal stadsmodel met Tygron de gemeente helpt om toekomstige ontwikkelingen zichtbaar en bestuurbaar te maken

Klant

Gemeente Deventer

Thema's

Stedelijke Ontwikkeling

Services

Consultancy

Uitdaging

Stevige groeiambities

Deventer heeft groeiambities en die zijn stevig. Niet alleen in aantal inwoners, maar ook in ambities voor brede welvaart. Margriet Achtereekte, Trekker Omgevingsvisie gemeente Deventer, schetste tijdens de Tygron CoP in oktober 20205 het dilemma: “Het totaal van de oppervlaktevraag is veel meer dan Deventer qua oppervlakte heeft.” Er liggen dan ook stevige uitdagingen. Deventer wil 11.000 woningen bouwen tot 2035, bovendien is er ook behoefte aan een nieuw bedrijventerrein, zijn er forse investeringen in de energie-infrastructuur nodig en is er ook nog de vergroeningsopgave.

Uitdaging

Stevige groeiambities

Deventer heeft groeiambities en die zijn stevig. Niet alleen in aantal inwoners, maar ook in ambities voor brede welvaart. Margriet Achtereekte, Trekker Omgevingsvisie gemeente Deventer, schetste tijdens de Tygron CoP in oktober 20205 het dilemma: “Het totaal van de oppervlaktevraag is veel meer dan Deventer qua oppervlakte heeft.” Er liggen dan ook stevige uitdagingen. Deventer wil 11.000 woningen bouwen tot 2035, bovendien is er ook behoefte aan een nieuw bedrijventerrein, zijn er forse investeringen in de energie-infrastructuur nodig en is er ook nog de vergroeningsopgave.

Aanpak

Digital twin van de gemeente brengt uitkomst

“We zijn aan het testen geslagen met digitale instrumenten om grip te krijgen op onze groei,” zegt collega Gijs Schulkes, Coördinator vakgroep Geo-informatie gemeente Deventer. De uitdaging is om slimme keuzes te maken die mobiliteit, leefbaarheid en klimaatadaptatie verenigen binnen de kaders van het ruimtegebrek. Een digital twin van de gemeente bracht uitkomst. Niet zozeer als de oplossing van alle problemen, maar als een strategisch hulpmiddel om toekomstige ontwikkelingen inzichtelijk en daarmee bestuurbaar te maken. Het was een beetje een gok, geeft Achtereekte toe. “We zeiden tegen elkaar, we hebben drie maanden de tijd.” Drie maanden om met een digital twin te bewijzen dat je in Deventer woningen kunt toevoegen binnen het bestaande stedelijk gebied waarbij je groen en voorzieningen versterkt. “Laten we nou eens een contour om de stad trekken en daar niet buiten gaan bouwen.”


Maar ook, zonder dat de stad dichtslibt of het groen verdwijnt. Verdichten dus. Maar verdichten waar, hoe hoog en met welke impact? Juist daarvoor wordt de digital twin ingezet, als een soort datagedreven second opinion, die beleidsmakers een inschatting geeft van de gevolgen van hun beslissingen. Volgens Schulkes luidde het interne motto: “We gaan gewoon beginnen en kijken waar we uitkomen.” Door het gebruik van bestaande inzichten en datasets uit eerdere Tygron-projecten uit bijvoorbeeld Nieuwegein en Utrecht, konden er snel stappen worden gezet. Naarmate het project vorderde, werd duidelijk dat de digital twin alleen effectief kon zijn als verschillende disciplines actief werden betrokken.


Collega’s van stedenbouw, landschap, mobiliteit en klimaatadaptatie voegden zich bij de sessies, waardoor kennis en perspectieven samenkwamen. Achtereekte: “Elke sessie werd een beetje voller, want collega’s vertelden elkaar erover en nieuwsgierige collega’s schoven dan de volgende keer aan. Tussen de sessies door werden vragen en ideeën telefonisch of via e-mail besproken volgens Schulkes: “We werden steeds benaderd. Kunnen we met die collega nog even hierover sparren? Kunnen we hier nog even over doorpraten?”

Zo ontstond een iteratief proces waarin beleidsinhoud, data-analyse en ontwerpdenken constant op elkaar werden afgestemd. En, niet onbelangrijk, waarin alle betrokkenen steeds beter dezelfde taal gingen spreken. Twee voorbeeldgebieden rond station Colmschate en het centrum werden doorgerekend. “We hebben indicatoren ontwikkeld om strategieën naast elkaar te zetten,” zegt Achtereekte. Hiermee konden varianten worden getest op thema’s als verdichting, vergroening, leefbaarheid en mobiliteit. Het team bouwde daarbij expliciet scenario’s op basis van ontwerpregels en gemeentelijke randvoorwaarden.

Schulkes: “Met die randvoorwaarden kijken we hoe het ontwerp zich daarna kan ontwikkelen.” Het resultaat was uiteindelijk helder. Verdichting en vergroening gaan prima samen. “Dit was ook eigenlijk om te laten zien, hey, het kan wel.”

Aanpak

Digital twin van de gemeente brengt uitkomst

“We zijn aan het testen geslagen met digitale instrumenten om grip te krijgen op onze groei,” zegt collega Gijs Schulkes, Coördinator vakgroep Geo-informatie gemeente Deventer. De uitdaging is om slimme keuzes te maken die mobiliteit, leefbaarheid en klimaatadaptatie verenigen binnen de kaders van het ruimtegebrek. Een digital twin van de gemeente bracht uitkomst. Niet zozeer als de oplossing van alle problemen, maar als een strategisch hulpmiddel om toekomstige ontwikkelingen inzichtelijk en daarmee bestuurbaar te maken. Het was een beetje een gok, geeft Achtereekte toe. “We zeiden tegen elkaar, we hebben drie maanden de tijd.” Drie maanden om met een digital twin te bewijzen dat je in Deventer woningen kunt toevoegen binnen het bestaande stedelijk gebied waarbij je groen en voorzieningen versterkt. “Laten we nou eens een contour om de stad trekken en daar niet buiten gaan bouwen.”


Maar ook, zonder dat de stad dichtslibt of het groen verdwijnt. Verdichten dus. Maar verdichten waar, hoe hoog en met welke impact? Juist daarvoor wordt de digital twin ingezet, als een soort datagedreven second opinion, die beleidsmakers een inschatting geeft van de gevolgen van hun beslissingen. Volgens Schulkes luidde het interne motto: “We gaan gewoon beginnen en kijken waar we uitkomen.” Door het gebruik van bestaande inzichten en datasets uit eerdere Tygron-projecten uit bijvoorbeeld Nieuwegein en Utrecht, konden er snel stappen worden gezet. Naarmate het project vorderde, werd duidelijk dat de digital twin alleen effectief kon zijn als verschillende disciplines actief werden betrokken.


Collega’s van stedenbouw, landschap, mobiliteit en klimaatadaptatie voegden zich bij de sessies, waardoor kennis en perspectieven samenkwamen. Achtereekte: “Elke sessie werd een beetje voller, want collega’s vertelden elkaar erover en nieuwsgierige collega’s schoven dan de volgende keer aan. Tussen de sessies door werden vragen en ideeën telefonisch of via e-mail besproken volgens Schulkes: “We werden steeds benaderd. Kunnen we met die collega nog even hierover sparren? Kunnen we hier nog even over doorpraten?”

Zo ontstond een iteratief proces waarin beleidsinhoud, data-analyse en ontwerpdenken constant op elkaar werden afgestemd. En, niet onbelangrijk, waarin alle betrokkenen steeds beter dezelfde taal gingen spreken. Twee voorbeeldgebieden rond station Colmschate en het centrum werden doorgerekend. “We hebben indicatoren ontwikkeld om strategieën naast elkaar te zetten,” zegt Achtereekte. Hiermee konden varianten worden getest op thema’s als verdichting, vergroening, leefbaarheid en mobiliteit. Het team bouwde daarbij expliciet scenario’s op basis van ontwerpregels en gemeentelijke randvoorwaarden.

Schulkes: “Met die randvoorwaarden kijken we hoe het ontwerp zich daarna kan ontwikkelen.” Het resultaat was uiteindelijk helder. Verdichting en vergroening gaan prima samen. “Dit was ook eigenlijk om te laten zien, hey, het kan wel.”

Wat er is gemodelleerd

  • GGO - indicatoren voor gezonde gebiedsontwikkeling

  • Parkeren

Uitkomst

Bespreking met de Gemeenteraad

De presentatie aan de raad was spannend. Reacties liepen uiteen van “Een soort Sim City, mag ik het ook proberen?” tot “Oh nee, dit mag echt niet naar buiten, want het gaat helemaal mis.” Uiteindelijk werd het project enthousiast ontvangen. Inmiddels is de intentie uitgesproken om het project verder uit te bouwen. De les is duidelijk. “Kies voor een pragmatische aanpak,” benadrukt Schulkes. “Knip het op in kleine stukjes, want anders is het gewoon niet meer te behappen.” En Achtereekte vult aan: “Je hebt een aanleiding en een urgentie nodig om de collega’s snel in de juiste stand te krijgen.” Drie maanden bleek in Deventer precies genoeg tijd om van scepsis naar “zullen we een vervolg hierop doen?” te gaan


Uitkomst

Bespreking met de Gemeenteraad

De presentatie aan de raad was spannend. Reacties liepen uiteen van “Een soort Sim City, mag ik het ook proberen?” tot “Oh nee, dit mag echt niet naar buiten, want het gaat helemaal mis.” Uiteindelijk werd het project enthousiast ontvangen. Inmiddels is de intentie uitgesproken om het project verder uit te bouwen. De les is duidelijk. “Kies voor een pragmatische aanpak,” benadrukt Schulkes. “Knip het op in kleine stukjes, want anders is het gewoon niet meer te behappen.” En Achtereekte vult aan: “Je hebt een aanleiding en een urgentie nodig om de collega’s snel in de juiste stand te krijgen.” Drie maanden bleek in Deventer precies genoeg tijd om van scepsis naar “zullen we een vervolg hierop doen?” te gaan


"

“Elke sessie werd een beetje voller, want collega’s vertelden elkaar erover en nieuwsgierige collega’s schoven dan de volgende keer aan.”

Margriet Achtereekte

Gemeente Deventer

"

“Elke sessie werd een beetje voller, want collega’s vertelden elkaar erover en nieuwsgierige collega’s schoven dan de volgende keer aan.”

Margriet Achtereekte

Gemeente Deventer

Andere projecten